Home » Op de zeepkist

Op de zeepkist

het nieuwe jaar is weer begonnen en vele bestuurders hebben hun goede voornemens voor dit jaar nu gemaakt. Het voornemen is één, maar hoe krijg je dat de organisatie in? De oude vertrouwde zeepkist blijkt in enkele gevallen weer uitkomst te bieden.

Bestuurders klimmen letterlijk op een verhoging om de medewerkers pittig toe te spreken. Het verhaal gaat inhoudelijk over de organisatiedoelstellingen, of die al of niet gehaald zijn en wie daarvoor verantwoordelijk gehouden worden. Soms worden afdelingen en medewerkers bij naam genoemd. Meestal is het een “goed” verhaal. Het is goed voorbereid, er zitten geen blunders in en het klinkt allemaal redelijk en positief.

De bestuurder wil, naar ik aanneem, iets verbeteren in zijn organisatie. Hij heeft het idee dat er iets moet gebeuren, om datgene wat hem dwars zit uit de weg te ruimen. Sterk leiderschap helpt daarbij. Laten zien wie er de macht heeft om de dingen naar zijn hand te zetten. De zeepkist, de letterlijke en figuurlijke hogere positie is daarvoor het middel bij uitstek.

De zeepkist wordt ook veel gebruikt door mensen die aanhang willen vinden voor hun idealen. Ten tijde van de vakbondshoogtijdagen was de zeepkist erg populair en ook in verkiezingstijd zien we regelmatig een zeepkist opdoemen. De mensen op de kist zeggen dingen die de doelgroep graag wil horen, dat geeft ze meer aanhang. Hoe beter de boodschap, hoe meer aanhang. Sommige mensen zijn groot geworden met behulp van de zeepkist, het waren mensen die aansluiting zochten bij de doelgroep.

Het middel, de zeepkist is in beide voorbeelden hetzelfde. De inhoud van de boodschap echter niet. Het verschil zit in de vooronderstellingen van de spreker. De bestuurder gaat er vanuit dat zijn onderdanen van hem afhankelijk zijn. De idealist gaat ervan uit dat hij van zijn toehoorders afhankelijk is. De boodschappen zijn daarop aangepast. De één is bezig met zieltjes in het gareel krijgen en de ander is bezig met zieltjes winnen.

Steeds vaker kom ik hem tegen. Een medewerker van een bedrijf die door een zeepkistspreker uit zijn motivatie gebullebakt is. Ongetwijfeld heeft de zeepkistspreker niet de bedoeling om op grote schaal medewerkers te demotiveren, maar het gebeurt wel. Sterker nog, de bedoeling is meestal motiveren, maar het tegenovergestelde wordt bereikt. Dat kan voorkomen worden, het hangt er maar vanaf hoe je het middel “zeepkist” inzet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *