Home » Welkom in Utopia

Welkom in Utopia

Idealen zijn goed. Zonder idealen is er geen reden om ergens voor te staan of te gaan. Maar in het nastreven van idealen kunnen we te ver gaan. Ik zie het iedere keer weer. Of het nu gaat over politiek, integratie, democratie, christendom of Rijnlanders versus Angelsaksen, de tegenstellingen worden er veelal uitgelicht en uitvergroot.

Dat is jammer, want het werkt toenemende polarisatie in de hand. Partijen komen harder tegenover elkaar te staan, zonder dat zij beseffen dat zij beide voor hetzelfde aan het vechten zijn, maar praten over het verschil. Het effect is veelal dat het ongewenste resultaat wordt bereikt, namelijk dat de ander zijn standpunt harder gaat verdedigen in plaats van iets van uw standpunt aan te nemen. Blijkbaar is het innemen van een (rigide) standpunt niet voldoende om volgelingen van uw ideaal te verkrijgen.

Toch komt deze vorm van communiceren steeds vaker voor. Het wordt zelfs vreemd gevonden als je er niet aan meedoet en geen rigide standpunt inneemt. Je hebt dan geen eigen mening en iemand zonder standpunt is lastig te bevechten met argumenten. In sommige gevallen vinden mensen met een extreem rigide standpunt zelfs betrekkelijk veel aanhang, want die mensen staan tenminste ergens voor. Zij krijgen overigens ook veel weerstand van mensen die zich niet met hun standpunt kunnen vereenzelvigen.

Wat is er aan de hand? Utopia is een heel mooi land, het is het land waar uw idealen werkelijkheid zijn. Dit land ziet er voor iedereen anders uit, want de ideaalbeelden verschillen van persoon tot persoon. Als we over Utopia praten, dan praten we over het verschil van ons ideaalbeeld ten opzichte van de waargenomen realiteit. Utopia in haar pure vorm zal daarom nooit bestaan. Het simpele gegeven dat we niet alleen op de wereld zijn stelt ons voor de uitdaging om het met meerderen te doen. Het beeld dat we vormen van Utopia zal dan ook in onderhandeling met de omgeving gevormd moeten worden. Een te rigide beeld sluit de mens af van andere mensen, waardoor het beeld alleen maar vaster komt te staan. Het wordt uiteindelijk een zichzelf versterkend proces dat niet meer te stoppen is. De enige remedie tegen dit verschijnsel is kijken en luisteren naar anderen, die op de één of andere manier tot andere conclusies zijn gekomen dan wijzelf.

Het heeft geen enkele zin om de utopist te wijzen op zijn afwijkende denkbeelden, want dat is juist voor de utopist voer om nog extremer zijn standpunt te verdedigen. In dit geval zal een geïnteresseerde houding en doorvragen naar de achterliggende gedachten meer openingen bieden dan tegengas. Misschien komt u zelfs tot de ontdekking dat de utopist een punt heeft.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *