Home » Mannetjes die regeltjes maken

Mannetjes die regeltjes maken

De reclame van een verzekeraar bracht mij op deze variant: Mannetjes die regeltjes maken. Ze zijn er in overvloed, vrouwtjes ook trouwens. Zo stond ik vandaag in een winkel, waar de eigenaar om de “waarheid” van de kassa te benadrukken er een bordje op geplaatst had met de tekst: “Om discussie te voorkomen. De prijs die de kassa aangeeft is de juiste prijs”.

Regeltjes worden geproduceerd om ongewenste situaties te voorkomen en blijkbaar zijn er daar veel van, afgemeten aan de hoeveelheid regeltjes die we tegenkomen. Er moeten dus evenzoveel mannetjes en vrouwtjes zijn die regeltjes maken waardoor het aanbod van deze lieden in grote mate van waarschijnlijkheid de vraag zal overstijgen. Regeltjes worden ook in grote mate overtreden, wat weer vraagt om toezicht op de regeltjes.

De genoemde ondernemer was het kennelijk beu geworden om met klanten te redetwisten over de prijs van de producten. Dat is ook lastig en daarbij zijn er ook snoodaards van klanten die proberen de zaak voordeliger mee te krijgen dan dat je eigenlijk wilt. Dat kost marge en is daarom ongewenst. De kassa is de oplossing. Dit feilloze stuk techniek kan duidelijkheid scheppen in het debat en de marge veiligstellen. Maar dan moet het wel aangegeven worden dat de kassa altijd gelijk heeft. Zo gezegd, zo gedaan, probleem opgelost.

Veel regels die we kennen zijn zondermeer nuttig. Neem bijvoorbeeld de regel dat je in het verkeer zo veel mogelijk rechts moet rijden. Deze ene regel schept heel veel duidelijkheid met betrekking tot het gedrag in het verkeer. Er hoeft ook geen uitleg meer bij gegeven te worden, want het is een regel die je gewoon kent en uitvoert. Bij overtreding van deze regel kom je vanzelf in de problemen omdat alle andere deelnemers de regel wel uitvoeren. Je bent onvermijdelijk op het weggedeelte van tegenliggers aan het sturen en dat is lastig, zowel voor jezelf als de tegenliggers. Een zelfcorrigerend systeem. Op snelwegen wil nog wel eens van de regel afgeweken worden, maar daar gaat de logica van de tegenligger niet op. Die bevindt zich aan de andere zijde van de vangrail, waardoor de situatie compleet anders is.

Een heel andere regel in hetzelfde verkeer is de maximum snelheid. Iedereen weet dat de snelheidsregels zijn opgesteld voor eigen en andermans veiligheid, maar dat is blijkbaar niet voldoende. Overtredingen te over en dat geeft aanleiding voor een compleet systeem voor controle op de regels. Camera’s, trajectcontrole en laserguns worden ingezet in de strijd tegen de snelheidsovertreder en om de resultaten te waarborgen wordt de politie afgerekend op de prestatie (lees het aantal bonnen). Ook dat is niet afdoende, want de oplettende verkeersdeelnemer weet waar hij gepakt kan worden en regelt zijn snelheid op dat gegeven.

Het verschil in deze vormen van regelen zit in de situatie die de regel probeert op te lossen. De rechts rijden regel levert direct een probleemsituatie op indien ervan afgeweken wordt. De maximum snelheid regel niet, deze regel is gebaseerd op een verondersteld probleem dat zich bij overtreding niet direct voordoet, namelijk een verhoogd risico op ongevallen. Nu wil ik niet deze veronderstelling aan de orde stellen, want daar zullen de onderzoekers het best correct hebben onderzocht, maar ik doel op een ander meer generaal fenomeen.

De boodschap die ik wil meegeven aan de mannetjes en vrouwtjes die regeltjes maken is de volgende: Als regels bedoeld zijn om ongewenste situaties te voorkomen, is het belangrijk om te onderzoeken wat die ongewenste situatie is, hoe groot de kans is dat hij zich voordoet en voor wie hij ongewenst is. Antwoorden op deze vragen kunnen veel zeggen over de wil van mensen om de regeltjes aan te nemen of te negeren. Daarbij zijn er ook andere mogelijkheden om ongewenste situaties te voorkomen buiten het uitvaardigen van regels.

2 comments

  1. Mededeler says:

    Nog een nieuwe regel: “Wanneer u een regel wilt uitvaardigen is het belangrijk om te onderzoeken wat de ongewenste situatie is, hoe groot de kans is dat hij zich voordoet en voor wie hij ongewenst is.”
    Hebt u al onderzocht wat er ongewenst is aan regels, hoe groot de kans op regels is en voor wie deze regel ongewenst is?
    Regels zijn juist zeer gewenst. Ook nutteloze regels. Hoe meer regels er zijn, hoe meer mogelijkheden deze te overtreden en jezelf erg flink te voelen dat je dat gedaan hebt. Goed voor de eigendunk dus.

  2. Als antwoord op deze reactie verwijs ik graag naar: VNG wenst gelukiger nieuwjaar Dat is een mooi voorbeeld van regelarij, die uitsluitend is bedoeld om het ongemak van de regelaars op te heffen. Voorbeelden zoals deze komen dagelijks voor en het mag duidelijk zijn dat het voor iedereen ongewenst is, want het lost niets op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *