Home » Authenticiteit, de zoektocht naar echt

Authenticiteit, de zoektocht naar echt

:hkhoa Het lijkt steeds moeilijker te vinden; Echte zaken en echt werk, iets wat je kan vastpakken en geloven zonder dat er een brede uitleg bij nodig is. Zaken die niet alleen in gedachten bestaan, maar werkelijk tastbaar zijn. Nu denkt u waarschijnlijk dat ik de weg kwijtgeraakt ben en misschien is dat ook wel zo. Maar toch zal ik een poging doen om uit te leggen wat ik bedoel.

Ik raak regelmatig de weg kwijt als ik mensen hoor praten over hun dagelijkse problemen en de oplossingen die daarbij worden bedacht. Zo bereikte mij laatst een advertentie van een bedrijf dat iemand nodig had voor “de implementatie van systeemgedreven gedragsverandering”.  Voor zo’n ingewikkelde klus wordt dan ook een zeer competente (interim) manager gezocht die aan de volgende criteria moet voldoen: Hands-on, pragmatisch, gedreven, zeer projectmatig, resultaatgericht en met de voeten in de modder.

Er wordt gezocht naar iemand die met de voeten in de modder, een systeemgedreven gedragsverandering gaat implementeren, op een pragmatische, gedreven, projectmatige, Hands-on manier.

Heeft u al een persoon in gedachten die dit waar zou kunnen maken? Indien u deze vraag met ja kunt beantwoorden heeft u aan minstens acht begrippen een betekenis toegekend, daar een beeld bij gevormd en het vertaald naar iemand in uw omgeving. Een knappe prestatie. Indien u denkt dat de persoon niet bestaat, bent u net als ik ergens in de war geraakt.

Erg concreet is het niet en dat wil de auteur ook niet. De echte motivatie achter deze advertentie is waarschijnlijk een stuk minder nobel dan de auteur ons wil laten geloven. Er is iets mis in de organisatie en dat moet veranderd worden. Daarvoor hebben ze iemand nodig die sterk genoeg is om het waar te maken. Wat er mis is, de aard van de verandering, staat er niet bij. Dat er wat mis is mag duidelijk zijn uit de vraag naar een veranderaar.

Het verschil tussen wat het werkelijk is, de “ist” wereld en wat het zou moeten zijn, de “soll” wereld, is de motivatie voor verandering. Zo is dat bij iedereen, want zonder voorstelling van een “betere” situatie, zou er geen motivatie zijn om iets te doen.

Er is dus altijd iets mis. We werken aan de verandering van dat wat mis is en proberen dat in overeenstemming te krijgen met dat wat het zou moeten zijn. Bij hele concrete zaken, zoals een berg zand die in de weg ligt, is dat nog te overzien. Er zijn voor die situatie argumenten te bedenken waarom de berg zand beter ergens anders zou kunnen liggen. Het wordt alleen lastiger als we gaan praten over  de overheid, het management, marktwerking, innovatie, economie, leiderschap, bedrijfskunde en nog vele andere varianten. Deze begrippen brengen onvermijdelijk een grote veelheid van interpretaties met zich mee, die voor velen een andere inhoud en bijklank hebben. Een combinatie van zulke begrippen maakt de verwarring compleet.

Uit deze spraakverwarringen in taal, komen vele afstemmingsproblemen voort. We denken namelijk dat we met een begrip een betekenis communiceren, maar we comuniceren slechts het begrip. De betekenis wordt eraan toegekend door de ontvanger, die op zijn beurt weer antwoordt met de begrippen die hij in zijn taalschat heeft. Bij gelijke begrippenkaders, bijvoorbeeld in een omgeving waar een eigen jargon wordt gebruikt, levert dat niet zo veel problemen op. Alleen bij ongelijke begrippenkaders, zoals in verschillende lagen van een organisatie, ontstaat zeker verwarring.

Mijn gedachte is, dat de mate van abstractie, de afstand van het begrip tot waar het over gaat, in grote mate bepaalt hoezeer wij communiceren over dezelfde dingen. Hoe groter de generalisatie, hoe lastiger het wordt. Hoe concreter de zaak, hoe makkelijker het wordt.

De ontwikkeling nu gaat echter de andere kant op. We praten inderdaad over een systeemgedreven gedragsverandermanager en denken daarmee duidelijk aan te geven wat de man /vrouw  moet kunnen en waartoe het zou moeten leiden. Sommige mensen presenteren zich ook op zo’n manier en die passen dan in het plaatje. Dat uiteindelijk het resultaat niet wordt wat iedereen ervan verwacht had, verbaast mij niets, want dat resultaat is nooit aan de orde geweest. Het was wel bedacht, maar nooit uitgesproken.