Home » Schokland gate en openbaar aanbesteden

Schokland gate en openbaar aanbesteden

:hkhoa Het zal u niet ontgaan zijn dat onze minister Bert Koenders in zwaar weer terecht is gekomen door het evenement Het akkoord van Schokland“. Ook minister Rouvoet en de Minister President worden genoemd in verband met het niet juist volgen van de aanbestedingsregels.

Openbaar aanbesteden heeft een soort magische werking. Het is namelijk bijna onmogelijk om niet voor openbaar aanbesteden te zijn om de volgende redenen.

Voor burgers en bedrijven is het de mogelijkheid om bestuurders verantwoording af te laten leggen en te controleren. Op die wijze kan transparantie verkregen worden in de overheidsuitgaven, zodat een zuivere en eerlijke besteding van het belastinggeld gewaarborgd wordt.

Voor de overheid is het niet mogelijk om zich niet te willen laten controleren of de schijn daartoe te wekken. Het niet goedkeuren van openbaar aanbesteden wijst direct naar een afkeuring van transparantie en controle, wat op zich een verdenking van ongeoorloofd gedrag kan veroorzaken.

Beide partijen zullen daarom direct instemmen met het idee van de aanbesteding, want het brengt niets dan goeds. De verdenkingen van nu gaan derhalve over “vriendjespolitiek” en “belangenverstrengeling”. In politieke kringen zijn dat ernstige vergrijpen, dus de verdediging voor het niet aanbesteden zal een stevige moeten zijn. Ik zie een grote overeenkomst met het “Pas toe, of leg uit” principe van Tabaksblat.

Voor een principe dat zo behoorlijk, eerlijk, transparant en vanzelfsprekend lijkt, is het toch merkwaardig dat niet iedereen het ook als vanzelfsprekend toepast. De verdediging gebruikt “haast”, ofwel de vertraging die een aanbestedingsprocedure zou opleveren, als argument, maar misschien zijn er wel meer.

Laten we eens teruggaan naar het probleem dat de openbare aanbesteding zou moeten oplossen. Dat is in hoofdzaak het zekerstellen dat niemand gebruik kan maken van zijn machtspositie om ten koste van de belastingbetaler onbehoorlijke uitgaven te doen. We hebben daar in het verleden enkele gevallen van mogen ervaren, die daardoor gelijk als legitimatie dienen voor het principe van de aanbesteding.  Het principe laat zich dus legitimeren door wantrouwen, maar nu ontstaat juist wantrouwen omdat het principe niet wordt gevolgd. Het blijkt een zelflegitimerend systeem te zijn. Hoe minder de regels worden gevolgd, des te noodzakelijker wordt het.

Het probleem van de onbehoorlijke bestuurder zal de openbare aanbesteding niet oplossen, want iedere slimme bestuurder weet dat ook binnen dit principe nog voldoende mogelijkheden bestaan om de gewenste leverancier te kiezen. Andere auteurs hebben daar al fijntjes op gewezen.

Om eerlijk te zijn heb ik geen flauw benul of de heer Koenders zijn PvdA vriendjes heeft gematst met het evenement. We zullen dat ook nooit weten, want als dat al zo zou zijn, dan blijft het net zo goed voor ons verborgen als de ware toedracht over de moord op JFK. Veel belangrijker is de vraag naar de kwaliteit van het bewuste bureau. Hebben ze waar geleverd voor ons geld? Die vraag zal heus niet onbeantwoord blijven en ik durf te vermoeden dat de heer Koenders en zijn ambtenaren daar ook vooraf over nagedacht hebben.

Het politieke geneuzel dat nu ontstaat over het niet volgen van de (eigen) regels is een grote open deur die de politiek zelf heeft georganiseerd. Het gaat niet over de inhoud, maar over het eigen organiseren en waarom dat niet lukt. Het idee van de openbare aanbesteding is te mooi om waar te zijn en dat blijkt. Een regelsysteem dat niet aansluit bij de realiteit, kan niet worden gevolgd om vele praktische redenen. Dat heeft weinig te maken met onbehoorlijk gedrag, maar alles met te veel willen regelen naar een te mooie voorstelling van zaken.

Het neemt niet weg dat ook de overheid zich aan de eigen regels moet houden. Indien ze dat niet georganiseerd kan krijgen, verliest ze (nog meer) geloofwaardigheid en zou het een sterk argument moeten vormen om ook de burgers niet met dat soort systemen lastig te vallen.  Dat zijn zaken die bij de invoering van een nieuwe regel veel zwaarder zouden moeten meewegen.

Is het te doen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *