Home » Onderwijs en Economie: marktwerking

Onderwijs en Economie: marktwerking

:matrix Wie de kredietcrisis wil begrijpen zal iets moeten weten van macro-economie. Hoe ziet het grotere geheel eruit en waar hangt alles samen, zijn dan de vragen die opheldering geven. Helaas onderwijzen wij dat onze middelbare scholieren niet meer, want het maakt onderdeel uit van het debat onder economen over de beste economie, en wordt slechts door een minderheid gezien als belangrijk.

Dat zei prof. Arnold Heertje vandaag in het AD. Auteurs zoals Keynes (De algemene theorie over werkgelegenheid, rente en geld), Shumpeter (verschrikkelijke vereenvoudiging en creatieve destructie) en Stuart Mill (causaliteit en het grootste geluksprincipe) verdwijnen naar de achtergrond in het lesprogramma, omdat wij onze scholieren liever iets bijbrengen over schaarste, markt en ruil. Aangevoerd door stevig verankerde posities, zoals het Centraal Planbureau, wordt het zo goed als zeker doorgevoerd in de lesprogramma’s, waardoor de variatie, die nodig is om zelf een oordeel te kunnen vellen, bij scholieren verdwijnt.

Dit is tekenend voor de ontwikkeling waar we nu met z’n allen middenin zitten. Er is sprake van een politieke selectie, die op vele  fronten wordt ondersteund en doorgevoerd. Geluiden die de strategie niet onderbouwen, zoals in dit geval lesmaterialen, worden weggeorganiseerd door zittende regenten. Die techniek is ouder dan de weg naar Rome, want ook Socrates werd ter dood veroordeeld, omdat hij zijn leerlingen kritisch leerde denken, en dit lijkt sterk op hetzelfde fenomeen.

Adam Smith gaat door voor de grondlegger van het liberalisme. Hij was van mening dat het nastreven van het eigen individuele belang in het grootste maatschappelijk belang zou resulteren; De vrije markt, die wordt gereguleerd door de onzichtbare hand.  Ik denk dat de huidige kredietcrisis, waarin banken slechts kunnen overleven omdat ze zijn aangesloten op een overheidsinfuus, aantoont dat die vrije markt het niet altijd kan oplossen, laat staan regeren. Er valt dus wel degelijk iets op af te dingen.

Het geloof in de marktwerking, dat wij sinds de jaren 90 stelselmatig aan het uitbouwen zijn, leidt ertoe dat wij nu, zodra ergens het predicaat “te duur” op geplakt wordt, marktwerking aandragen als oplossing voor het probleem. Kijk naar de zorg, het openbaar vervoer en de nutsbedrijven en u ziet het proces zich voltrekken. Er zijn wel mensen die tegensputteren, maar die vormen een steeds kleinere minderheid, want we onderwijzen het op scholen als dé oplossing, zodat de meerderheid vanzelf groeit.

:hkhoa Zo ziet u hoe een idee over hoe de wereld georganiseerd zou moeten zijn, zich verankert in de samenleving. Het gaat rondzingen en versterkt zichzelf. Gelukkig weten we vanuit de natuur, dat een proces dat zichzelf alleen versterkt  zonder in balans te komen, zichzelf ook vernietigt (crisis?). Ik durf niet te zeggen waar het zal eindigen, maar ik weet wel dat er meer op aarde is, dan Marktwerking.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *