Ik heb de postbezorging al eens eerder aangehaald om de nadelen van marktwerking te benadrukken, dus het navolgende verhaal zou u bekend over kunnen komen. Maargoed, alles voor het goede doel, toch?

Vroeger hadden we een postbezorger. Hij kende zijn wijk en de mensen die er woonden. Dat was handig, want als iemand, per ongeluk, het adres niet helemaal juist had, wist de postbode er nog wel raad mee. In het ergste geval, vroeg hij aan een bewoner of hij wist waar de betreffende envelop heen moest en zo kwamen we er wel uit. Ik heb het zelfs meegemaakt dat een ansicht kaart, met enkel “De Greef, Nijkerkerveen” erop, gewoon werd bezorgd.

Nu doen we het efficiënter. We hebben marktwerking geïntroduceerd en dat betekent dat de post goedkoper wordt. Nou ja, voor de consument niet, want die betaalt nog steeds 44cent per postzegel, maar voor bedrijven wel.

Het betekent simpelweg dat de hiervoor genoemde postbode is vervangen voor drie verschillende mensen, met verschillende werkgevers. Zij lopen of fietsen achter elkaar aan en kosten gezamenlijk minder dan de ene postbode van vroeger, want anders gaat de marktwerkingsfilosofie niet op. Met andere woorden; we hebben een kwalitatief goede postbode ingeruild voor drie goedkopere krachten. Dit alles, alleen maar omdat we geloven dat concurrentie noodzakelijk is om een marktconforme prijs af te dwingen.

De postbodes weten nu niet meer wie of wat er in een wijk gehuisvest is. Dat kan ook bijna niet, want wie kan er onder de voorwaarden van een uitgeknepen arbeidsovereenkomst de moed opbrengen om zich te interesseren voor wat hij doet?  Hij of zij voert een nauwkeurig omschreven taak, tegen betaling uit. Niet meer en niet minder. Precies zoals het in het bedrijfskundeboekje staat.

Dat laatste is goed te merken. De laatste tijd worden steeds meer brieven en pakketten verkeerd bezorgd. Het heeft ook geen zin om de bezorgers aan te spreken, want het zijn er minstens drie, hun interesse is gedaald naar nul en de kans is groot dat er volgende week weer drie andere lopen. Ik heb nu bakjes voor de buren staan, waarin ik zelf de post hersorteer en ongeveer twee keer in de week een rondje loop om de post bij de juiste mensen af te leveren. Zo draagt deze marktwerking toch weer bij aan de sociale samenhang, tenminste in onze wijk.

Bij gesprekken die ik voer met collega adviseurs, vrienden en (potentiële) klanten  blijkt iedere keer dat mensen, desnoods met verbaal geweld, mij ertoe willen dwingen om vanuit hetzelfde kader te (gaan) denken en handelen. “Dan vind je aansluiting bij de markt en doe je mee“. Als ik dan zeg dat het mij er om te doen is om mensen echt verder te helpen, stuit ik op ongeloof. Het kan gewoonweg niet zo zijn, dat ik mij als adviseur profileer, zonder in het achterhoofd de wens naar een gemakkelijk inkomen te hebben. Het etiket van de adviseur, zoals hij bekend staat, wordt niet alleen opgeplakt, maar zelfs opgelegd.

Wat mij bevreemdt hieraan is dat juist datgene waarvan adviseurs worden beticht en waar zij veelvuldig tegen in het verweer (moeten) komen, geldt als norm om mee te mogen doen. Blijkbaar hebben we dit kader nodig, om te kunnen omgaan met adviseurs. Het kader bestaat eruit dat de adviseur eerst een aantal plichtplegingen moet doen om aan te tonen dat hij betrouwbaar en deskundig is. Dat doet hij aan de hand van zijn trackrecord met een indrukwekkende lijst klanten, waar hij al of niet succesvol iets heeft gedaan. Deze referentie is allerminst betrouwbaar, maar gebruikelijk, dus geaccepteerd. Vervolgens moet er een vergelijkbare aanbieding worden gedaan, zodat hij zichzelf in de concurrentie kan plaatsen met andere aanbieders. Als hij geluk of een goede relatie heeft, komt hij als winnaar uit de selectie en mag hij factureren.

U begrijpt al, dat deze vorm van selectie het erg in de hand werkt dat u juist de adviseur selecteert, die het beste is getraind in het vak van opdrachten binnenhalen en binnenhouden. Maar niet de adviseur, die het beste is toegerust om uw probleem op telossen. In mijn optiek gaat het niet over het uitvoeren van een herhaald kunstje, maar toegespitst op uw werkelijke situatie, bekijken wat haalbaar en verstandig is. En ja, dat heb ik niet eerder gedaan, want iedere situatie is nu eenmaal anders. 

Mijn wedervraag zal zijn of u bereid bent om samen het probleem te verkennen en te bekijken of er mogelijkheden zijn om eruit te komen. Dat geeft in ieder geval aanleiding tot een goed gesprek, waarvan ik denk dat het veel oplost. Al was het maar de vraag of u werkelijk een adviseur nodig heeft.

Ik kreeg dit stukje van een vriend van mij die iedere dag een “grap” verstuurt. Eigenlijk vond ik het helemaal niet grappig, maar meer een hele goede metafoor.