Voorbij goed en kwaad

Nietzsche doet in Voorbij goed en kwaad (1886) meer dan ooit een poging tot een systematische behandeling van thema’s waarop al eerder, ook in het voorafgaande lyrische Aldus sprak Zarathoestra, werd gezinspeeld. In dit ā€˜gevaarlijke boek’ worden het kennend subject en de vrije wil als ficties ontzenuwd. Nietzsche legt springstof onder de heersende metafysica, en [...]

De antichrist

De antichrist behoort tot de geschriften die in 1888, in Nietzsches allerlaatste productieve periode, tot stand komen. Furieuzer aanklacht tegen zijn tijdgenoten heeft hij niet geschreven. Aan de hand van een koelbloedige ontleding van de fundamenten waarop het christendom en het instituut Kerk berusten, wordt de decadentie van de moderne, Europese cultuur aangetoond. Nietzsche, telg [...]

Afgodenschemering

Afgodenschemering (1888) is de definitieve afrekening van de beeldenstormer Nietzsche met de afgoden van zijn tijd. In krachtige sententies hamert hij dubieuze ideologieĆ«n (christendom, feminisme, socialisme), kwalijke denkbeelden (nationalisme, antisemitisme) en twijfelachtige reputaties (Wagner, Socrates) af. Nietzsches ambitie in een tiental zinnen te zeggen wat ieder ander in een boek zegt – wat ieder ander [...]

Ecce homo

Weergaloos zelfportret van de filosoof die verwachtte pas ā€˜postuum geboren’ te worden. Ecce homo, in 1888 vlak voor zijn geestelijke instorting voltooid, werd pas acht jaar na zijn dood (1908) voor het eerst uitgegeven, en ook nog ernstig onttakeld door Nietzsches op eigenroem bedachte zus. Nog steeds brengt de vraag hoe serieus deze met superieure [...]

Aldus sprak Zarathoestra

De ideeƫn van Friedrich Nietzsche oefenen een grote invloed uit op het gedachtenleven van onze tijd. Als klassiek filoloog, dichter, wijsgeer en moralist heeft hij een enorme betekenis voor onze cultuur. Aldus sprak Zarathoestra is zijn belangrijkste werk. Nietzsche vereenzelvigt zich hierin met een heel vroege Perzische wijsgeer. De eerste die een onderscheid maakte tussen [...]

F.W. Nietzsche

Nietzsche werd sterk beĆÆnvloed door de filosoof Arthur Schopenhauer, wiens metafysica van de Wil hij min of meer overnam, zij het dat hij er andere ethische consequenties aan verbond: waar Schopenhauer pleitte voor een ascetische ‘apollinische’ levenshouding, was Nietzsche juist een voorvechter van een ‘Dionysische’ bevestiging van de levenswil. Dit strijdlustige concept werd belichaamd door [...]